Hình tượng hoa sen trong phật giáo Việt Nam

 Hoa sen giữ một vị trí quan trọng trong nền văn hóa của nhiều nước trong khu vực Châu Á. Hoa sen cũng được chọn là quốc hoa của Việt Nam và hình ảnh của những bông hoa sen cũng xuất hiện rất nhiều trong đạo phật và các công trình văn hóa tại Việt Nam. Vậy, ý nghĩa của hoa sen là gì? Vì sao hoa sen lại nắm giữ vị trí quan trọng như vậy trong nền văn hóa Việt Nam. Sakura Flower sẽ cung cấp cho bạn một số thông tin để giải đáp những câu hỏi đó.

Phật Giáo trong đời sống người Việt 

Sự ra đời của phật giáo 

hoa sen trong các công trình phật giáo việt nam

 Phật giáo hay đạo Phật là một tôn giáo đồng thời cũng là một hệ thống triết học bao gồm một loạt các giáo lý, tư tưởng triết học cũng như tư tưởng cùng tư duy về nhân sinh quan, vũ trụ quan, thế giới quan, giải thích hiện tượng tự nhiên, tâm linh, xã hội, bản chất sự vật và sự việc; các phương pháp thực hành, tu tập dựa trên lời dạy của một nhân vật lịch sử có thật là Siddhārtha Gautama (悉達多瞿曇, सिद्धार्थ गौतम, Tất-đạt-đa Cồ-đàm) và các truyền thống, tín ngưỡng được hình thành trong quá trình truyền bá, phát triển Phật giáo sau thời của Siddhārtha Gautama. Siddhārtha Gautama thường được gọi là Bụt hay Phật hoặc người giác ngộ, người tỉnh thức. Theo kinh điển của Phật giáo, cũng như các tài liệu khoa học khảo cổ chứng minh rằng, Siddhārtha Gautama đã sống và thuyết giảng ở vùng đông bắc bán đảo Ấn Độ xưa (nay thuộc Ấn Độ, Nepal, Bhutan) từ khoảng thế kỉ thứ 6 TCN đến thế kỉ thứ 4 TCN.

Sau khi Siddhārtha Gautama nhập vào nibbāna (niết-bàn) thì Phật giáo bắt đầu phân hóa ra thành nhiều nhánh và nhiều hệ tư tưởng khác nhau, với nhiều sự khác biệt, mặc dù cùng có xuất phát từ tư tưởng của Phật giáo nguyên thủy:

  • Phật giáo Nam tông, còn gọi là Phật giáo Thượng tọa, Phật giáo Tiểu thừa. Đây là nhánh Phật giáo có hệ thống kinh điển được coi là gần nhất với triết lý nguyên thủy của Phật giáo.
  • Phật giáo Bắc tông, còn gọi là Phật giáo Đại chúng, Phật giáo Đại thừa.
  • Phật giáo Mật tông, còn gọi là Phật giáo Chân ngôn, Phật giáo Kim cương thừa.

Đạo phật tại Việt Nam

hoa sen trong các công trình phật giáo việt nam

Phật giáo Việt Nam là Phật giáo được bản địa hóa khi du nhập vào Việt Nam, Phật giáo Việt Nam mang những đặc điểm tương đồng và khác biệt so với Phật giáo của các nước khác trên thế giới. Việt Nam nằm trong vùng ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc cổ đại nên mang nhiều nét của văn hóa Trung Quốc, đặc biệt là tôn giáo. Phật giáo là tôn giáo có ảnh hưởng sâu rộng nhất ở Việt Nam, mang nhiều ảnh hưởng của hệ phái Phật giáo Bắc tông. Tuy nhiên, ở khu vực miền Nam, hệ phái Phật giáo Nam tông cũng có ảnh hưởng không nhỏ, nhất là trong cộng đồng người Khmer Nam bộ. Theo thống kê của Ban Tôn giáo chính phủ Việt Nam năm 2020, hiện có hơn 4,600,000 tín đồ Phật giáo nhưng thực tế nhiều người Việt Nam tuy không theo đạo phật nhưng vẫn sùng bái đức phật và viếng chùa, có đến hơn 80% người dân việt nam đi lễ chùa thường xuyên, tâm linh đối với đạo phật là rất lớn và hiện diện hầu như ở tất cả các mọi mặt đời sống của người dân Việt Nam.

Hoa sen trong các công trình Phật Giáo tại Việt Nam

 Từ thời phong kiến đến nay hoa sen có mặt tại hầu hết các chi tiết trong mỗi công trình phật giáo tại Việt Nam. Bắt đầu từ thời kỳ khai quốc Triều Đinh- Tiền Lê trong chùa Nhất Trụ đã có cột kinh như một cành búp sen, hiện vẫn còn cho đến ngày nay và được công nhận là bảo vật quốc gia.

hoa sen trong các công trình phật giáo việt nam
Cột Kinh Chùa Nhất Trụ tại Hoa Lư

 Đến thời Nhà Lý có một công trình kinh điển là Chùa Một Cột, tuy hiện nay hình dáng chùa một cột trải qua các thời kỳ đã không còn như xưa nhưng về hình dáng công trình vẫn như một đài sen đang đứng giữa hồ.

hoa sen trong các công trình phật giáo việt nam
Phỏng dựng Chùa Một Cột thời Lý

Đến thời Trần đạo phật càng được sùng bái là mở rộng như một quốc giáo, tại thời Trần ở nước Việt còn tạo ra cả một trường phái Trúc Lâm Yên Tử của vua Trần Nhân Tông còn lưu mãi và phát triển đến ngày nay.

hoa sen trong các công trình phật giáo việt nam
Tháp Sen thời Trần tại Yên Tử, Quảng Ninh

 Đến thời Hậu Lê tuy quốc gia theo hệ tư tưởng nho giáo và đạo phật bị chìm xuống nhưng vẫn có không ít các hiện vật đặc sắc như tòa cửu phẩm liên hoa chùa bút tháp, với 9 tầng đài sen tỏa lên cao 7,8m, có 8 mặt, xếp 9 tầng theo kiểu tòa sen, được đỡ bởi các chấn song con tiện – thể hiện 9 kiếp tu của đức Thích Ca Mâu Ni.

hoa sen trong các công trình phật giáo việt nam
Tòa cửu phẩm liên hoa Chùa Bút Tháp, Bắc Ninh

Sang qua thời Nguyễn đến hiện nay hoa sen vẫn hiện hữu trong các công trình phật giáo và tiếp tục có trong các công trình xây mới kế thừa. Hoa Sen là loài hoa gắn liền và là biểu tượng của phật giáo. Theo đạo phật, hoa sen là loài hoa tượng trưng cho sức mạnh, quyền lực và sự thiêng liêng, tôn kính dành cho Đức Phật. Hình ảnh của những bông hoa sen xuất hiện nhiều trong những công trình kiến trúc phật giáo như chùa chiền, trong các bức tranh và tượng về Đức Phật.

hoa sen trong các công trình phật giáo việt nam
Búp sen trên tay tượng phật Thích Ca Mâu Ni
hoa sen trong các công trình phật giáo việt nam
Đài sen đỡ tượng Phật Bà Quan Âm

 Hoa sen được xem là biểu tượng cho vẻ đẹp hồn nhiên và sự thuần khiết trong tâm hồn. Ý nghĩa thứ 2 của hoa sen trong văn hóa của người Việt Nam đó là tượng trưng cho cốt cách và tinh thần thanh cao. Hoa sen mọc trong bùn lầy nhưng không bị ám mùi hôi tanh của bùn đất. Vì thế sen luôn hiện diện trong văn hóa tâm linh của người Việt từ xưa đến nay.

Hoa sen trong lễ chùa 

Hoa tươi là một trong các món cúng dường Phật, Bồ Tát. Trong kinh Pháp Hoa viết có đến 10 món cúng dường, và hoa tươi cúng dường là món đứng đầu bởi đó là tinh túy của các loài thảo mộc được hấp thu và phát triển từ thiên nhiên. Khi hoa tỏa hương hoặc hé nở ai cảm nhận được cũng hài lòng thư thái.

hoa dâng lễ, hoa ngày rằm tại ninh bình

Người xưa quan niệm dâng hoa tươi cúng Phật là đem hương thơm thanh khiết, trang nghiêm, kính ngưỡng lên Phật, Bồ Tát (dù giá trị vật chất không nhiều). Cách dâng hoa tươi lên chư Phật, Bồ Tát còn gọi là hiến ho. Cách rải hoa lên Phật đài, đạo tràng – gọi là tán hoa. Trong đạo Phật còn có xâu hoa thành tràng đeo lên cổ (tập quán của Ấn Độ xưa). Nhưng giới luật Phật giáo qui định Tỳ kheo không được dùng hoa trang sức trên thân, nên các Tỳ kheo nhận vòng hoa rồi treo lên vách để phòng có hương thơm, và để người dâng hoa cũng được phúc báu. Có khi còn dùng những vật phẩm để làm thành vòng hoa, treo trong thất. 

hoa dâng lễ, hoa ngày rằm tại ninh bình

Dâng hoa tươi cúng Phật không phải hoa gì cũng cúng được. Trong Đà La Ni Tập Kinh, quyển 6 chép: “Hoa có mùi hôi, cây gai sanh hoa, hoa có vị đắng cay, hoa không có tên… đều không nên đem cúng.

hoa dâng lễ, hoa ngày rằm tại ninh bình

Trong kinh điển nhà Phật ghi chép: Trong các loài hoa, hoa trân quí nhất là hoa sen có đến 4 loại khác nhau (Ưu Bát La Hoa, tức hoa sen xanh. 2. Ba Đầu Ma Hoa, tức hoa sen hồng. 3. Câu Vật Đầu Hoa, tức hoa sen vàng. 4. Phân Đà Lợi Hoa, tức hoa sen trắng). Nếu bạn đang cần mua hoa lễ đẹp tại Ninh Bình bạn có để ghé qua cửa hàng hoa tươi Sakura Flower tại số 97 Lê Đại Hành, Phường Thanh Bình, Tp Ninh Bình để đặt trực tiếp hoặc đặt qua facebook, zalo, hotline 032 8583 777 sẽ có dịch vụ giao hàng đến tận nhà của bạn. 

>> Xem thêm các mẫu hoa lễ đẹp, trang nghiêm tại siêu thị hoa tươi ninh bình sakura tại đây